خبرگزاری آريا – حد ترخص چيست؟ / احکام شرعي درباره حد ترخص


حد ترخص چيست؟ / احکام شرعي درباره حد ترخص

خبرگزاري آريا –
حد ترخص,حد ترخص چيست,احکام حد ترخص حد ترخص جايي است که اذان شهر يا روستا شنيده نشود
حد ترخّص در اصطلاح فقه به مکانى اطلاق مى‌شود که مسافر با رسيدن به آن جا ديوار خانه‌هاى شهر را نبيند و اذان را نشنود.
حد ترخص چيست؟
حَدِّ تَرَخُّص مسافتي است که مسافر بايد از آنجا به بعد نمازش را شکسته بخواند و مي‌تواند روزه خود را افطار کند. بر اساس احاديث اين نقطه جايي است که اذان شهر شنيده نشود يا ديوارهاي آن ديده نشود.
فرق مسافت شرعي و حد ترخص چيست؟
يکي از شرايط شکسته شدن نماز مسافر آن است که مسافر تصميم داشته باشد دست‌کم ۸ فرسخ شرعي)بين ۴۰ تا ۴۵ کيلومتر) مسافرت کند. به ۸ فرسخ، مسافت شرعي گفته مي‌شود.
مسافر زماني مي‌تواند نمازش را شکسته بخواند يا روزه‌اش را افطار کند که مقدار معيني از مسير را طي کرده باشد. اين مقدار معين حد ترخص ناميده شده است. همين معيار هنگام رسيدن به وطن يا رسيدن به جايي که اقامت در آن بيش از ده روز باشد نيز جاري است.
مقدار حد ترخص چقدر است؟
بر اساس احاديث امامان شيعه، حد ترخص جايي است که اذان شهر يا روستا شنيده نشود و ديوارهاي آن ديده نشود. فقيهان شيعه در اين که آيا هر دو شرط بايد با هم باشند يا تحقق يکي از آن‌ها کافي است اختلاف دارند.
ملاک فقيهان در ديده شدن يا نشدن ديوارها، ساختمان‌هاي معمولي در زميني صاف است. از زماني که شهرهاي بزرگ ايجاد شده‌اند و نيز اذان از رسانه‌ها پخش مي‌شود تعيين حد ترخص مشکل شده است. برخي فقيهان معتقد شده‌اند که در بلاد کبيره معيار حد ترخص آخرين ديوارهاي محله است نه ديوارهاي شهر.
به فتواي بسياري از فقيهان شيعه اگر روزه‌دار قبل از رسيدن به حد ترخص روزه خود را افطار کند، بايد علاوه بر قضاي روزه آن روز،‌ کفاره نيز بدهد.
فرق حد ترخص با آخر شهر در چيست؟
حد ترخص فاصله حدود ۱۳۵۰ متري بعد از آخرين خانه هاي شهر يا روستا است يعني فاصله اي که اذان شنيده نمي شود يا در و ديوار شهر مشخصا رويت نمي گردد.(محل نصب تابلوي حد ترخص)
ديگر سوالات درباره حد ترخص:
– در آخر شهر آيا خانه ها ملاک است يا کارخانه ها نيز جزء شهر هستند؟
پاسخ: ملاک آخرين خانه ها است.
– بعضي از شهرهايي که در گذشته حدود ۳۰ کيلومتر با هم فاصله داشته‌اند، امروزه به هم متصل شده و فاصلة دو شهر تماماً محل سکونت يا مغازه است و اصلاً نمي‌شود تشخيص داد که شهر تمام شد. در اين صورت، ساکنين اين دو شهر در صورت رفتن به شهر ديگر در مورد نماز و روزه چه وظيفه‌اي دارند؟
پاسخ: نماز آنها تمام است و بايد روزه بگيرند.
– کسي که از محل کارش که فاصله‌اي بيش از حد شرعي با وطن او دارد، به مسافرتي بيش از هشت فرسخ مي‌رود و فردا به محل کار خود بر مي‌گردد، آيا قبل از اينکه از محل کار خود به وطنش برود، نماز او کامل است يا شکسته و روزۀ او صحيح است يا خير؟
پاسخ: نماز او شکسته است و نمي‌تواند روزه بگيرد.
– اگر کسي در مسافرت پس از طي مسافتي حدود سه فرسخ به وطن دوم خود برسد و از آنجا سه فرسخ ديگر مسافرت کند.
اولاً آيا نماز او کامل است و روزه را بايد بگيرد يا چون رفت و برگشت او بيش از هشت فرسخ شرعي مي‌شود بايد نماز را شکسته بخواند و روزه را افطار کند؟
ثانياً براي شکسته يا تمام بودن نماز و روزه بين اينکه از اول قصد مکان دوم را داشته يا مي‌دانسته اول به وطن مي‌رسد و بعد به محل ديگري مي‌رود، فرقي وجود دارد؟
پاسخ: اولاً: نماز او همه جا تمام است و روزه بايد بگيرد.
ثانياً: فرقي ندارد.
– ملاک در محاسبۀ مسافت شرعي، طول جاده است يا مسافت مستقيم؟ مثلاً اگر جاده‌اي ۵۰ کيلومتر باشد، ولي مسافت مستقيم آن ۲۰ کيلومتر باشد، چه بايد کرد؟
پاسخ: مناط راه رفتن اوست.
– فاصلۀ شرعي بين دو شهر را چگونه بايد تعيين کرد؟ آيا فقط ابتدا و انتهاي شهرها ملاک است؟ يا محل مورد نظر در آن شهر را بايد در نظر گرفت؟
پاسخ: مناط اول و آخر شهر است و ملاک اول و آخر هم به نظر عرف است.
– حد ترحض شهرهاي بزرگ مثل تهران و اصفهان از کجاي آن شهرها محسوب مي‌شود؟
پاسخ: تقريباً يک کيلومتر از جايي که خانه‌ها متصل به يکديگر هستند.
– وقتي از شهر يا روستايي خارج مي‌شويم تا چند کيلومتر مغازه‌ها و شرکت‌هاي مربوط به آن محل ديده مي‌شود. ملاک براي پايان شهر يا روستا همان مغازه‌هاست يا منازل مسکوني؟
پاسخ: منازل مسکوني است
– تهران بلاد کبيره است يا نه و در مورد شهري که بلاد کبيره است تکليف چيست؟ وحد ترخص در تهران کجاست؟
پاسخ: حکم بلاد کبيره و غير کبيره يکسان است و محلات مختلف تهران جزو تهران محسوب مي شود حد ترخص در هر شهري آن است که از آخرين خانه هاي شهر به قدري دور شوند که صداي اذان شهر را نشنوند.
گردآوري: بخش مذهبي بيتوته
yjc.ir
portal.anhar.ir